Saturnus
Met zijn spectaculaire ringen hoort Saturnus tot het mooiste dat je door een telescoop kunt zien. Hoewel hij de op een na grootste planeet is en bijna even groot als Jupiter, bedraagt zijn massa slechts eenderde van die van Jupiter. Zijn dichtheid is zo gering dat Saturnus op water zou blijven drijven (als er een oceaan zou zijn die groot genoeg is natuurlijk). Op Saturnus bestaan er nog sterkere winden dan op Jupiter. Langs de evenaar komen windsnelheden voor die tien keer hoger zijn dan de sterkste aardse orkanen.
Wolken en stormen
De gelige wolkenbanden ogen pluiziger dan die van Jupiter. Ze ontstaan dieper in de atmosfeer en liggen onder een nevel, waardoor ze slechter zichtbaar zijn. Ze zijn vrij onveranderlijk, maar om de 30 jaar brengt een grote storm een spectaculaire verandering teweeg. Saturnus doet dertig jaar over een omwenteling om de Zon, en de stormen worden vermoedelijk door seizoensgebonden temperatuurswisselingen veroorzaakt. De laatste grote storm woedde in 1990. Er ontstonden wervelende witte wolken, die ruim tien keer zo groot werden als de Aarde. Kleinere stormen kunnen altijd voorkomen, maar zijn eveneens zeldzaam. Alle stormen ontstaan wellicht door het opstijgen van warme gasbellen in de atmosfeer. Evenals Jupiter is saturnus binnenin erg heet.
Op deze Hubble-foto uit 1994 is een van de zeldzame stormen op Saturnus te zien. Erboven vormden zich witte wolken van bevroren ammoniakkristallen. De met windsnelheden van 1600 kilometer per uur voortgejaagde wolken kregen midden op de planeet de vorm van een pijlpunt.
Kantelende ringen
Wij hebben een steeds wisselend zicht op de ringen. Meestal zijn ze met een kleine telescoop goed zichtbaar, maar eens in de vijftien jaar lijken ze eerst dicht en dan weer open te gaan. Als ze op één lijn met ons staan, kunnen we ze niet zien.
Patronen in de ringen
Op de voyager-foto's is te zien hoe de ringen bestaan uit duizenden afzonderlijke smalle ringen. Ook zichtbaar zijn donkere 'spaken' die door de ringen lopen. Ze bestaan vermoedelijk uit stof dat door het magnetisme van Saturnus deze vorm heeft gekregen. Niemand weet waar deze ringen vandaan komen. Misschien zijn het overblijfselen van een komeet of maan die te dicht bij Sturnus kwam en door de zwaartekracht uit elkaar viel. Ofwel zijn het restanten van de vorming van Saturnus en zijn manen.
De ringen bestaan uit miljoen heel kleine maantjes. Ze lijken op vuile sneeuwballen van bevroren water met wat stof en steen erin. De kleinste brokken zijn zo groot als een golfbal. Enkele grotere brokken hebben een doorsnee van circa 1 kilometer.
Manen van Saturnus
Saturnus wordt vergezeld door tenminste 49 manen. Vermoedelijk zijn er nog meer. Ze bestaan allemaal uit ijs en gesteente, maar ze zijn allemaal anders. Titan, de grootste, is groter dan de planeet Mercurius en de enige maan in het zonnestelsel met een dikke atmosfeer. De andere manen zijn voornamelijk bezaaid met kraters, maar op Enceladus zijn veel kraters overdekt met ijs.
De enorme Herschel-krater op Mimas ontstond bij een inslag die bijna de hele maan stuksloeg. Rond driekwart van Tethys ligt een reusachtig ravijn.
Bezoek aan Titan
De atmosfeer van Titan is vier keer zo dik als die van de Aarde en bestaat vooral uit stikstof. Titans oppervlak wordt door een oranje nevel aan het zicht onttrokken. In 2005 heeft het ruimtevaartuig Cassini een sonde aan een parachute op Titan neergelaten. De sonde had zes instrumenten aan boord om beelden en gegevens te verzenden.
Door Bert Carrein | Geplaatst op 2007-01-01 | Laatst gewijzigd op 2007-10-28
| Bekijk reacties (0) |
| Er werden nog geen reacties toegevoegd. |
