desterren.net

De 'Antennes' - twee sterrenstelsels die onderling in botsing zijn en in de toekomst met elkaar zullen versmelten - staan veel dichterbij dan altijd is aangenomen. Dat concludeert een internationaal team van astronomen op basis van nieuwe waarnemingen met de Hubble Space Telescope. De twee sterrenstelsels (NGC 4038 en NGC 4039, in het sterrenbeeld ...
Lees meer »

Sinds zijn lancering, vijf jaar geleden, heeft de Galaxy Evolution Explorer (GALEX) - een NASA-satelliet die de hemel in het ultraviolet observeert - honderden miljoenen sterrenstelsels gefotografeerd. Eén daarvan is het relatief nabije spiraalstelsel M106, dat centraal staat op de 'lustrumfoto'. In vergelijking met normale, optische foto�...
Lees meer »

Onderzoek met de Galaxy Evolution Explorer, een Amerikaanse satelliet die sterrenstelsels op ultraviolette golflengten bestudeert, wijst erop dat er ook in de verre buitenwijken van sterrenstelsels veel nieuwe sterren kunnen ontstaan. Normaal gesproken gaat alle aandacht uit naar het centrale deel van een sterrenstelsel, waar het wemelt van de sterren en gas...
Lees meer »

Astronomen hebben in de sterrenbeelden Draak en Grote Beer de resten van gekannibaliseerde dwergsterrenstelsels ontdekt. De foto's ondersteunen volgens wetenschappers van het Canarisch Astrofysisch Instituut op Tenerife de theorie dat grote sterrenstelsels door het versmelten van kleinere stelsels zijn ontstaan. Op zowat 40 miljoen lichtjaar heeft ee...
Lees meer »

Op zo'n tien miljard lichtjaar afstand hebben sterrenkundigen de verre voorlopers ontdekt van hedendaagse elliptische reuzenstelsels. Het gaat om sterrenstelsels in de jeugd van het heelal (ongeveer vier miljard jaar na de oerknal), die desondanks veel oude, rode sterren bevatten en waarin weinig evolutie meer optreedt. Waarnemingen met de United Ki...
Lees meer »

Dankzij een kosmisch fata morgana heeft de Hubble Ruimtetelescoop een van de eerste sterrenstelsels van het universum verschalkt, zo heeft het Europese Hubblecentrum nabij M?nchen bekendgemaakt. De Amerikaans-Europese kijker maakte gebruik van een fenomeen dat door de algemene relativiteitstheorie van Einstein was voorspeld, een gravitationele lens, ook &quo...
Lees meer »

Wetenschappers hebben een mysterieuze bron van röntgenstraling ontdekt in het nabije en enorme sterrenstelsel Centaurus A, zo hebben zij bekendgemaakt op de jaarlijkse bijeenkomst van de Amerikaanse Vereniging van Astronomen (AAS) in Austin. Wanneer astronomen naar Centaurus A loeren, kijken zij naar enorme "jets" van röntgenstraling die ...
Lees meer »

De eerste schijfvormige sterrenstelsels ontstonden al toen het heelal minder dan drie miljard jaar oud was. Nog eens drie miljard jaar later waren ook elliptische sterrenstelsels ontstaan. Dat blijkt uit nieuwe waarnemingen met de Japanse 8,3-meter Subaru-telescoop op Mauna Kea, Hawaii. Met behulp van adaptieve optiek, om atmosferische trillingen tegen te ga...
Lees meer »

Met NASA's Spitzer Space Telescope is een sterrenstelsel ontdekt dat een enorme hoeveelheid moleculair waterstofgas steelt van een kleinere begeleider. Moleculair waterstofgas is relatief koel en kan moeilijk waargenomen worden, maar Spitzer is in staat de infraroodstraling van het gas te detecteren. Het sterrenstelsel (3C 326 North) is een bekende bron...
Lees meer »

Sterrenkundigen hebben met behulp van de VLBA-techniek het centrale deel van het elliptische reuzenstelsel M87 onderzocht. VLBA staat voor Very Long Baseline Array, een techniek waarbij de opgevangen signalen van ver uiteen gelegen radiotelescopen worden gecombineerd. Dat resulteert in een scheidend vermogen van slechts een duizendste boogseconde - met ander...
Lees meer »

Vrijwel alle volwassen sterrenstelsels in het heelal hebben in hun prille jeugd een 'traumatische' periode doorgemaakt, waarbij sprake was van onderlinge botsingen en versmeltingen, en van enorme geboortegolven van nieuwe sterren. Dat blijkt uit onderzoek van een internationaal team van astronomen, onder wie de Leidse promovendus Stijn Wuyts. Wuyts...
Lees meer »

Sterrenkundigen denken een harde sterrenkundige noot te hebben gekraakt: die van het gebrek aan kleine sterrenstelsels in de omgeving van ons Melkwegstelsel. Met behulp van de Sloan Digital Sky Survey en de Keck II-telescoop op Hawaï is een populatie van donkere, lichte stelsels opgespoord die de kwestie misschien wel volledig uit de weg ruimt. Er blijk...
Lees meer »

In het verre uiteinde van het heelal is mogelijk een nieuwe populatie sterrenstelsels gevonden, zo staat in het jongste nummer van het wetenschappelijke vakblad Astrophysical Letters. Het licht van de objecten zou er dertien miljard jaar over hebben gedaan om ons te bereiken. Indien die populatie van zes sterrenstelsels met actieve stervorming echt bestaa...
Lees meer »

NASA's Spitzer Space Telescope heeft meer dan duizenden dwergstelsels ontdekt die voordien onbekend waren. Ze werden gevonden in de Coma cluster, zo'n 320 lichtjaar hiervandaan. Niettemin dat deze waarde uiterst klein is in vergelijking met grote stelsels, spelen dwergstelsel toch een cruciale rol in de kosmische evolutie. Astronomen denken dat ...
Lees meer »

Astronomen hebben een halo van sterren ontdekt rond de Andromedanevel. De sterren zijn rode reuzen die verspreid zijn tot op grote afstand van Andromeda's zichtbare deel. De sterren zijn door de zwaartekracht gebonden aan het stelsel. De ontdekking heeft als gevolg dat Andromeda misschien wel vijf keer zo groot is dan men vroeger dacht. De bevindinge...
Lees meer »

Al jaren vermoeden astronomen dat M31 - het Andromedastelsel - een balkspiraalstelsel is. Spiraalstelsels met een centrale balk komen vrij veel voor. Ons eigen sterrenstelsel , de Melkweg, heeft ook een dergelijke vorm. Dit werd waargenomen door de Two Micron All-Sky Survey. Eerder werd algemeen aangenomen dat het stelsel niet zo'n balk had. Grootste...
Lees meer »

NASA heeft prachtige resultaten geboekt met de Spitzer ruimtetelescoop. Twee botsende sterrenstelsels (NGC 2207 en IC 2163) zijn op een prachtige manier in beeld gebracht. Bovendien leveren de foto's nieuwe gegevens op over de botsing. Op de foto's zelf ziet men twee blauwe kernen waarrond meerdere spiraalarmen draaien. De blauwe kleur ontstaat doo...
Lees meer »